Tussen aderlating en jaarmarkt Hoe de vroegmoderne stedeling ziekte te lijf ging In een vroegmoderne stad kon ziekte zich op elk moment aandienen. Een wond door een werktuig, een tand die ontstak, koorts na een besmetting of een langdurige pijn in gewrichten maakte deel uit van het alledaagse bestaan. Achter…

De zwarte goudmijn onder het Hollandse moeras Het vertrouwde nationale verhaal stelt Nederland graag voor als een land dat het water steeds opnieuw overwon. Dijken, molens en polders vormen daarin het decor van een opmerkelijk succesverhaal: een laaggelegen delta die door technische vindingrijkheid bewoonbaar en welvarend werd gemaakt. Een nauwkeurige…

Het gesloten universum op perkament Wie een middeleeuwse wereldkaart bekijkt, ziet niet zonder meer een gebrekkige voorloper van de moderne atlas. Een kaart was in veel gevallen allereerst een interpretatie van de schepping. De bekende T-O-kaart verdeelde de bewoonde wereld in drie delen, met Azië bovenaan, Europa linksonder en Afrika…

De verborgen vorst aan de keukentafel Driekoningen verschijnt tegenwoordig vaak als een ingetogen religieuze feestdag, het moment waarop de kersttijd officieel eindigt, of als een kinderfeest met sterrenzangers, verkleedkleren en snoep. Achter dat rustige beeld schuilt echter een veel luidruchtiger verleden. In vroegmodern Europa kon de avond rond 6 januari…

De wankele balans tussen proviand en overleving op volle zee De Nederlandse Gouden Eeuw roept beelden op van koopvaarders, kaartenmakers en machtige compagnieën die handelsroutes over oceanen uitbouwden. Achter die glanzende voorstelling schuilde echter een veel hardere werkelijkheid. Op de schepen van de zeventiende eeuw waren wind en navigatie slechts…

De middeleeuwse stad als broedplaats van corporatisme Vanaf de elfde eeuw veranderde het stedelijke landschap van de Lage Landen ingrijpend. Bevolkingsgroei, betere landbouwtechnieken en een oplevende handel stimuleerden de ontwikkeling van plaatsen als Brugge, Gent, Leuven, Brussel, Utrecht, Dordrecht en later Amsterdam. De stad werd een knooppunt waar boerenproducten, grondstoffen,…

Waar het koninkrijk Seba precies gevestigd was, weten we tot op de dag van vandaag niet zeker. Vermoed wordt dat Seba deel uitmaakte van wat nu Jemen of Ethiopië is. De eerste kennismaking De vorstin van Seba had gehoord over de wijsheid van koning Salomo die, volgens de overlevering, in…

Tegenwoordig ben je een uitzondering wanneer je liever zonder kleding rondloopt dan met. Je wordt in dat geval in de volksmond een nudist genoemd. We weten nu eenmaal niet meer beter dan dat we kleding dragen, maar dat is echt wel eens anders geweest. In de begintijd dat de mens…

In de loop der jaren is er behoorlijk wat veranderd wat betreft het vervoeren van goederen en personen. Ook al stamt het idee van een rijdend voertuig op wielen al uit de prehistorie, het heeft even geduurd eer de hedendaagse vervoermiddelen gerealiseerd konden worden. Karren en wagens bestaan al vele…