De meiboom en vergelijkbare rituelen

Nog steeds hakken wij elk jaar in de winter een boom om. En zetten die, al dan niet gedecoreerd, in onze woonkamer. Maar behalve de kerstboom werd er vroeger in veel gemeenten ook een meiboom geplaatst. Deze gebeurtenis valt terug te voeren op ouderwetse vruchtbaarheidssymboliek. Het bos werd verondersteld om vernieuwende, levens-brengende en zelfs magische krachten te herbergen. Door een grote boom om te hakken en op het plein van het dorp te zetten, kon deze vruchtbaarheid de hele gemeente dienen. Later verdwijnt deze symboliek, en veranderde het meiboom-ritueel vooral in een volksfeest dat diende om de bevolking bij elkaar te krijgen en te laten feestvieren. Een paar varianten op het ritueel zijn tot in de moderne tijd blijven bestaan.

De Denneboom in Noorbeek

Noorbeek (Limburg) is één van de plaatsen waar een versie van de Meiboom-traditie lang is blijven bestaan. De boom moet op een specifieke plek gekapt worden door de vrijgezellen van het dorp. Het betreft hier een grote den, die dwars door het bos op feestelijke manier en met veel lawaai naar het dorp wordt gebracht. Vrouwen zijn hierbij niet gewenst. Zodra de boom opgericht wordt, kan het feestgedruis losbarsten.

“Paastakken slepen” in Denekamp

In Denekamp (Overijssel) wordt er een soort rollenspel gehouden, waarbij de Bijbelse Judas zogenaamd uit de boom wordt gehaald, waarin hij zichzelf heeft verhangen. Ook deze boom wordt op het dorpsplein opgericht, waarbij de dorpsbewoners met vereende krachten de stam omhoog zetten. Hierna wordt er meer toneelspel met een Bijbelse achtergrond gespeeld, waarbij de bezoekers de toneelspelers moeten toejuichen. Uiteindelijk worden er losse paastakken tegen de boom aangesleept en wordt het geheel in brand gestoken.

Kallemooi op Schiermonnikoog

Dit is een van de weinige varianten van dit volksfeest dat nog altijd massaal wordt gevierd. Buitenstaanders zijn niet welkom op Schiermonnikoog als dit oude ritueel wordt uitgeoefend. Er wordt eerst een haan gestolen bij een willekeurige boer, en deze wordt (voorzien van eten en drinken) in een mand in een mast gehangen. Aangezien de haan natuurlijk een dier met een grote potentie is, zien we hier de vruchtbaarheidsinvloed terug. Zolang de haan in de mast zit, wordt het Kallemooi gevierd. Ook hier zijn bij bepaalde onderdelen van het ritueel vrouwen niet welkom. Uiteindelijk wordt de haan na een paar dagen ongeschonden teruggegeven aan zijn eigenaar.

Geef een reactie

Your e-mail will not be published. All required Fields are marked

kheera